Rak piersi

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce i na całym świecie. W Polsce w ostatnich latach wyniki leczenia pozwoliły na zahamowanie pogarszających się współczynników umieralności.

Nadal jeszcze z powodu raka piersi umiera rocznie ok. 5000 kobiet. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że w Polsce żyje ok. 60 000 kobiet, u których rozpoznano chorobę nowotworową gruczołów sutkowych, które przeszły leczenie i chcą żyć możliwie w jak najlepszym zdrowiu. Leczenie raka piersi jest leczeniem złożonym. Oprócz chirurgii, która zajmuje pierwsze miejsce w leczeniu chorych z tym rozpoznaniem, stosuje się radioterapię, chemioterapię, hormonoterapię i inne metody leczenia systemowego
Pacjentki, w trakcie leczenia borykają się z szeregiem różnych problemów, skutkami takiego rozległego leczenia raka piersi są:

  • zmiany postawy (boczne skrzywienie kręgosłupa, odstająca łopatka),
  • ograniczenie ruchomości w stawach obręczy kończyny górnej (barkowej),
  • wtórny obrzęk chłonny
  • zmniejszenie siły mięśniowej strony operowanej,

Dlatego tak ważne jest aby zabiegi fizjoterapeutyczne były tak dostosowane, aby zmniejszały lub likwidowały te skutki
Wiele pacjentek w mniejszym lub w większym stopniu ma usuwane węzły chłonne w dole pachowym. Niestety powoduję to powstawanie wtórnego obrzęku chłonnego. Prawdopodobieństwo obrzęku wzrasta po zastosowaniu w procesie leczenia napromieniania (radioterapii), wzrasta także u kobiet starszych, otyłych, z zaburzeniami krążeniowymi.
Aby uniknąć (zminimalizować ryzyko) obrzęku, należy:

  • w codziennym odpoczynku układać kończynę górną strony operowanej w elewacji (np. na klinie specjalnie do tego przystosowanym), stosując automasaż i gimnastykę
  • unikać długotrwałego biernego wysiłku, np. prasowania;
  • unikać iniekcji w kończynę po stronie operowanej
  • unikać szarpnięć, np. smyczą psa lub w środkach lokomocji
  • unikać dźwigania,
  • przegrzewania kończyny (stosowania maści rozgrzewających, gorących kąpieli, opalania)
  • nie uciskać kończyny np. zbyt obcisłymi rękawami, bransoletkami, zegarkiem, aparatem do pomiaru ciśnienia krwi
  • unikać urazów, takich jak użądlenia owadów, ukłucia, skaleczenia, oparzenia;
  • unikać spania na operowanym boku
  • dbać o prawidłową masę ciała (otyłość sprzyja obrzękom)
  • uprawiać rekreacyjnie sport
  • dbać o aktywność fizyczną – wskazane pływanie, nordic walking
  • wykonywać masaż wspomagający przepływ chłonki.


Kobiety powinny wykonywać codziennie automasaż kończyny górnej po stronie operowanej. Muszą pamiętać o odpowiednich codziennych ćwiczeniach, dobranych indywidualnie do stanu pacjentki. Zabiegi fizjoterapeutyczne dostosowuje się do etapu leczenia raka piersi, w jakim pacjentka trafia na rehabilitację. Odpowiednie dobranie zabiegów z fizjoterapii połączone z rehabilitacją psychiczną powinno być stosowane na każdym etapie leczenia onkologicznego: zarówno w czasie leczenia przyczynowego, jak i w okresie leczenia paliatywnego (progresja choroby), a nawet – w trakcie leczenia terminalnego